คำที่นิยมใช้ในหมู่คนไทย … แต่ผิด เรื่องที่ 2: Same-same

คำที่นิยมใช้ในหมู่คนไทย … แต่ผิด เรื่องที่ 2: Same-same

ท่านผู้อ่านเคยสังเกตไหมว่า เกือบทุกครั้งที่มีข่าวเกิดขึ้นเกี่ยวกับนักการเมืองที่ทำทุจริต มักจะมีข้ออ้างว่า “ผมไม่ได้ทำ มือที่สามเป็นคนทำ”

ผมเองแทบจะไม่เข้าใจว่า มือที่สาม คืออะไร ผมเคยเห็นภาพเก่าที่ถ่ายในละครสัตว์จากหนึ่งร้อยปีที่แล้ว ที่มีเต็นท์อยู่ ภายในมีคนแปลก ๆ หลายประเภท เช่น the fat lady (ผู้หญิงอ้วนผิดปกติ) the spider lady (หญิงแมงมุม) the strong man (ชายเพาะกล้าม) และมีภาพหนึ่งคือ the three-armed boy (ชายสามแขน) ดูเหมือนเป็นส่วนที่เหลือของฝาแฝดที่มีอะไรผิดปกติก่อนคลอด แต่ยังไงเด็กคนนั้นก็มีสามแขน พร้อมสามมือ

เป็นอย่างนี้ในประเทศไทยด้วยหรือครับ ผมเคยถามเพื่อนคนไทยถึงเรื่องนี้ เขาอธิบายว่า มือที่สาม กลายเป็นสำนวนไทยที่หมายถึง บุคคลอีกคนหนึ่งที่เจตนาร้าย ใส่ร้ายผู้อื่น แสดงว่าถ้าเราจะเชื่อนักการเมืองในเมืองไทยนี้ เต็มไปด้วยนักการเมืองบริสุทธิ์ ที่เหลือมีแต่กลุ่มมืดที่ชอบทำร้ายสังคม

ผมมีทฤษฎีคล้าย ๆ กันครับเกี่ยวกับการสอนภาษาอังกฤษ ผมแน่ใจว่ามีกลุ่มมืดเหมือนกันที่แอบเดินทางไปทั่วประเทศไทย จุดประสงค์ในการเดินทางก็คือเพื่อกระจายข้อมูลเกี่ยวกับภาษาอังกฤษที่ไม่ถูกต้อง ถ้าไม่เป็นเช่นนี้ผมคิดสาเหตุอื่นไม่ออกเพื่ออธิบายเหตุการณ์ที่มีคำแบบ same-same แพร่หลายไปทั้งประเทศครับ

จริง ๆแล้วนี่เป็นประเด็นที่ผมอยากจะแก้เพื่อสุขภาพจิตของตัวเองมากกว่าความถูกต้องตามการใช้ภาษาอังกฤษ นั่นเป็นเพราะว่าทุกครั้งที่ผมได้ยินคนไทยพูดคำนี้ผมรู้สึกหงุดหงิดมาก เวลาพูดผิดโดยใช้คำอื่นผมไม่รู้สึกอะไร (นอกจากอยากแก้ให้ถูกเพื่อประโยชน์ของคุณ) แต่เมื่อได้ยินใครใช้ same-same คนละเรื่องเลยครับ

นี่แหละ … อิทธิพลอันมืดมนของ same-same ไง

เมื่อคนไทยอยากจะพูดว่า สิ่งนั้นเหมือนอีกสิ่งหนึ่ง มักจะใช้คำนี้ครับ เช่น สมมติว่าคุณอยากจะอธิบายว่า เพื่อนชื่อส้มเช้งหน้าตาเหมือนเพื่อนชื่อลำเจียก กรุณาอย่าพูดว่า Somcheng same-same Lamjiak. เพราะผิด ยิ่งไปกว่านั้นอีกคือ ทำให้ผมโกรธ และชาวต่างชาติที่โกรธไม่ใช่สิ่งน่ารักหรือน่าอยู่ใกล้ คำว่า same-same นี้อาจทำให้ผมรู้สึกไม่ดีเพราะไม่ใช่ภาษาอังกฤษไม่ใช่ภาษาไทย แต่เป็นภาษาขี้เกียจมากกว่า

ขั้นตอนในการแก้ปัญหามีดังนี้

  1. ลบคำว่า same-same ออกจากสมอง
  2. หายใจลึก ๆ ยิ้ม และก็ไปหาอะไรอร่อย ๆ มาทาน
  3. ท่องวลีต่อไปนี้ให้ขึ้นใจครับคือ (to be) the same as

โปรดทราบว่าไม่มีกรณีใด ๆ ในภาษาอังกฤษใช้คำว่า same-same ไม่ว่าจะเป็นภาษาอังกฤษแบบอังกฤษหรืออเมริกันหรือแม้แต่แบบออสเตรเลียบ้านเกิดของข้าพเจ้าก็ตาม นั่นคือสาเหตุที่คุณต้องลบทิ้งครับ

(to be) the same as แปลว่า เหมือน มีลักษณะเหมือน ใช้เมื่ออยากจะเปรียบเทียบสิ่งสองสิ่ง อย่าเพิ่งท้อใจครับ อย่าเพิ่งบ่นว่า คำเยอะเหลือเกินและจะจำได้อย่างไร แหมเพียงห้าคำเท่านั้น

ในกรณีน้องส้มเช้งกับน้องลำเจียกสองสาวที่หน้าตาเหมือนกัน ควรจะพูดว่า Somcheng is the same as Lamjiak.

Somcheng คือ ส้มเช้ง ผู้หญิงบุรุษที่สามเอกพจน์ verb to be จึงต้องเป็น is ตามด้วย the same as และต่อท้ายกับ Lamjiak (ลำเจียก)

บางคนใช้กริยา look แทน verb to be ครับ คือ Somcheng looks the same as Lamjiak. (ส้มเช้งดูเหมือนลำเจียก)

อีกสองสามตัวอย่างนะครับ

Bangkok’s the same as Manila – big, busy and crowded.

(กรุงเทพฯ เหมือนเมืองมานิล่าตรงที่ทั้งสองเมืองเป็นเมืองวุ่นวาย และมีประชากรหนาแน่น … Bangkok’s ย่อมาจาก Bangkok is …)

This street looks the same as the street I grew up in when I was a kid.

(ถนนสายนี้ดูเหมือนถนนเส้นที่ผมอยู่ตอนเป็นเด็ก)

ใช้ the same (thing) as เวลาเปรียบเทียบลักษณะเฉพาะ

ตัวอย่างนี้ครับ This shirt is the same price as that one.

(เสื้อเชิ้ตตัวนี้ราคาเท่ากันกับตัวนั้น)

You have the same colour hair as my sister.

(สีผมของเธอเหมือนสีผมของน้องสาวของผม)

ฟังแล้วรื่นหูกว่า Hair you same-same sister me ใช่ไหมครับ

ถ้าอยากจะพูดว่า เหมือนฉันเลย ให้ใช้ (It’s) the same as me! ไม่ใช่ Same me! หรือ Same-same me

หากจะพูด เหมือนกันโดยไม่พูดถึงสองสิ่งนั้นให้ใช้ It’s the same. หรือ He’s the same. She’s the same. แล้วแต่กรณี

เช่น How is this theory different? It’s not. It’s the same. (ทฤษฎีนี้แตกต่างกันอย่างไร ไม่ต่างกันหรอก เหมือนกัน)

มีอีกคำหนึ่งที่ผมอยากจะเสนอ นั่นคือ alike คำนี้เป็น adjective หมายถึง เหมือนกัน

เช่น Somcheng and Lamjiak are alike. (ส้มเช้งกับลำเจียกหน้าเหมือนกัน)

Korean pop songs are all alike. (เพลงป๊อบเกาหลีล้วนฟังแล้วคล้าย ๆ กันหมด)

สำหรับท่านผู้อ่านที่ชอบใช้สำนวนก็มีเหมือนกัน ถ้าอยากจะพูดถึง สิ่งสองสิ่งที่เข้ากันได้ดี ภาษาอังกฤษอาจใช้ to go together like bread and butter คือพวกชาวต่างชาติเห็นว่าขนมปังกับเนยเป็นสิ่งสองอย่างซึ่งเข้ากันดี หรือมีสำนวนที่ว่า to go together like two peas in a pod

สำนวนนี้สนุกดีครับคือ pea แปลว่า ถั่วลันเตา pod คือฝักถั่ว งั้นหากแปลตรง ๆ like two peas in a pod หมายถึง เหมือนถั่วลันเตาสองเม็ดที่อยู่ในฝักเดียวกัน คือ เข้ากันได้ดี หรือ มีลักษณะนิสัยใจคอเหมือนกัน … หรือ same-same นั้นเอง

เช่น Somsri and Somchai are like two peas in a pod. They both like somtam for breakfast, soklek for lunch and KFC for dinner. (สมศรีและสมชายเข้ากันเป็นปี่เป็นขลุ่ย เขาทั้งคู่ชอบทานส้มตำสำหรับอาหารเช้า ซกเล็กตอนมื้อเที่ยง และ KFC ตอนกลางคืน … โอ้โห สองคนนี้นี่อินเตอร์จริง ๆ ครับ)

ช่วยกรุณาทำตามคำแนะนำของผม ไม่ต้องไปสนใจมือที่สามที่กระจายความผิด เช่น same-same ใช้วิธีที่ถูกต้องดีกว่าครับ ถ้าทำอย่างนั้นจะทำให้ผมสบายใจมากขึ้น ไม่อยากให้มีใครอ้างว่า Andrew same-same monster